![](http://bes.ikon-x.com.tr/wp-content/uploads/2021/04/159a59b753d05b.jpg)
AKP iktidarı ve yandaşlığı uluslararası emek örgütlerince de tescil edilen malum konfederasyonun yönetimi arasında prömiyeri 1 Ağustos’ta sahnelenen, 21 gün süren danışıklı dövüş oyunu 21 Ağustos gece yarısı, daha doğrusu 22 Ağustos sabahı bitti.
Aileleri ile birlikte 20 milyonluk geniş bir kitle kaybetti, hepimiz kaybettik. 3,2 milyon kamu emekçisini, 1,9 milyon kamu emekçisi emeklisini ailelerini de kattığımızda yaklaşık 20 milyon insanımızı yakından ilgilendiren toplu sözleşme görüşmeleri ne yazık ki yine hüsranla sonuçlandı.
Bu noktaya nasıl gelindi?
Toplu sözleşmeyi sadece maaş artışından ibaret gören ücret sendikacılığı kamu emekçilerinin ve emeklilerinin hiçbir sorununu çözmeyen bu ‘satış sözleşmesinin’ altına nasıl imza attı?
·
2018-2019 yıllarını kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşmede iddia edildiği gibi “258 kazanım” mı var?
Bu” kazanımlar” nasıl tespit ediliyor?
Yandaş konfederasyon toplu sözleşmede neler talep etti, neyin altına imza attı?
Toplu sözleşmenin kamu emekçilerinin geneline yönelik 50 maddelik bölümünde hangi kazanımlar var?
Kamu emekçilerinin maaşlarında 2018 yılında
%7,64, 2019 yılında %9,20 artış mı olacak?
Toplu sözleşme artışı en düşük maaş alan kamu emekçisinin 2018 ve 2019 yıllarındaki maaşına nasıl yansıyacak?
Aile (eş ve çocuk) yardımı, toplu sözleşme ikramiyesi, ölüm yardımı, engelli çocuk yardımı rakamlarındaki durum nedir?
Toplu Sözleşmede “kazanım” gerçekte ne demektir?
·Toplu sözleşme başarılı mıdır?
Tüm bu soruların cevaplarını ve daha fazlasını aşağıdaki dosyamızda bulabilirsiniz.
DOSYA öZETİAKP iktidarı ve yandaşlığı uluslararası emek örgütlerince de tescil edilen malum konfederasyonun yönetimi arasında prömiyeri 1 Ağustos’ta sahnelenen, 21 gün süren danışıklı dövüş oyunu 21 Ağustos gece yarısı, daha doğrusu 22 Ağustos sabahı bitti.
Aileleri ile birlikte 20 milyonluk geniş bir kitle kaybetti, hepimiz kaybettik.
Danışıklı Dövüş Oyununda İlk Perde 14 Ağustos’ta Sahnelendi!
Kamu İşvereni olan hükumet maaş artışlarına ilişkin ilk teklifini 14 Ağustos’ta yani Kamu Görevlileri Hakem Kurulu süreci hariç toplu sözleşme görüşmelerinin bitmesine bir hafta kala açıkladı.
Milyonlarca kamu emekçisine ve emekliye ‘keşke açıklanmasaydı’ dedirten bu teklif ile masaya maaşlarda hem 2018 hem de 2019 için altışar aylık dilimlerde %3 +%3 artış getirildi.
önceden provası yapıldığı kimsenin gözünden kaçmayan danışıklı, dövüşte taraflar rollerini ustaca oynadı. Yandaş konfederasyon genel başkanının “bu rakamlar yeni Türkiye’nin değil, eski Türkiye’nin hesap makinesinden çıkma” tiradına sendikalarının başkanları havaya kaldırdıkları ‘bu teklife kapalıyız’ kartçıklar ile eşlik etti. Böylece danışıklı dövüş oyununda ilk perde kapandı.
İcazet Sendikacılığına Göre Suçlu Enflasyon Canavarı, Kurtarıcı Milletin Adamı!
Yandaş konfederasyonun genel başkanı 14 Ağustos-21 Ağustos arasındaki bir hafta boyunca kamuoyuna “zammı bize enflasyon canavarı değil, toplu sözleşme masası versin, milletin adamı versin” tarzında beylik açıklamalar yapmakla yetindi.
Ancak “teklifiniz kabul edilmezse, uzlaşma olmazsa ne yapacaksınız?” soruları karşısında lafı eveleyip gevelemenin ötesine geçemedi. Milyonların kendileri ile dalga geçen teklife tepkisi ortadayken Başbakanla, Cumhurbaşkanı ile görüşerek bu garabet teklifi birkaç puan artırmanın derdine düştü. Böylece sürecin başında diğer konfederasyonlara yaptıkları ortak mücadele, ortak tutum alma çağrısının da tak iyeden ibaret olduğu anlaşıldı.
Yandaş konfederasyon genel başkanı çareyi kamu emekçilerinin, emekliklerin içine itildiği durumun suçlusu olarak enflasyon canavarını göstermekte buldu. Ama bu canavarı kimin yarattığına ve kime karşı kullandığına ilişkin tek cümle etmedi.
Onlara göre tek suçlu ‘enflasyon canavarı’ idi.
Ve bu canavara karşı ‘memuru koruyacak tek kişi vardı. O da
OHAL’i iş dünyamız daha rahat çalışsın diye yapıyoruz. Grev tehdidi olan yere OHAL’den istifade ederek anında müdahale ediyoruz” sözlerinin altına imza atarak
ne kadar emekçi dostu olduğunu ispatlayan “milletin adamı” idi.
En başından beri anayasa ve 657 sayılı yasa başta olmak üzere mevzuatta kamu emekçilerinin iş güvencesine yönelik tüm düzenlemelerin kaldırılmasını savunan, 15 Temmuz darbe girişimini bile kamu emekçilerinin iş güvencesine bağlayan “milletin adamından” medet umuldu.
21 Ağustos’ta Dünya Güneş Tutulmasına,
Türkiye Yandaş Konfederasyon Yönetiminin Akıl Tutulmasına Şahit Oldu!
Hükümet, toplu sözleşme görüşmelerinin son günü teklifini 21 Ağustos’ta 2018 için %3,5 + %3,5 seçim yılı olan 2019 için ise %4 +%5 olarak yeniledi. çalışma Bakanı bunun son teklif olduğunu kaydetti.
Saat 17. 30’da kameraların karşısına geçen yandaş konfederasyonun genel başkanı hükümetin yeni teklifinin ‘önemli bir adım’ olduğunu kaydederek “Bize göre, masaya gelmesi gereken 4-5 puan daha var…çifte bayram için, toplu sözleşmenin her iki yılına birkaç puan ilave edilmesi yeterli olacaktır”diye konuştu.
Ancak 21 Ağustos akşamı tüm dünya güneş tutulmasına, Türkiye ise yandaş konfederasyon yönetiminin akıl tutulmasına şahit oldu. 22 Ağustos sabahı gün ağardığında dört-beş puan daha ilave yapılmazsa imzaya uzak olduklarını söyleyenlerin gece yarısı sadece binde beş (%0,5) artışın altına imza attığı ortaya çıktı.
Milyonlar 22 Ağustos Salı günü saat 11. 00 de “imza töreni” adı altında tarafların birbirine övgüler dizdiği şova tanıklık etti.
NE İSTEDİLER? NEYE İMZA ATTILAR?
Kayıkçı dövüşü sonrası imzalanan ‘toplu sözleşmeye’ kamu emekçilerinin, emeklilerin tepkisi-öfkesi sürüyor. Buna rağmen yandaş konfederasyon hala “258 kazanım, tarihi başarı” nutukları atmaya devam ediyor. Kamuoyuna tarafsız, doğru, net bilgi vermekle görevlendirilmesine rağmen siyasal iktidarın borazanı haline gelen yandaş medya bu sözde kazanımları allayıp pullamayı sürdürüyor.
Peki, gerçekte durum ne? Ortada iddia edildiği gibi “258 kazanımı olan” başarılı bir toplu sözleşme var mı, yok mu?
Bir sendikanın- konfederasyonun toplu sözleşmedeki başarısı talepleri ile ortaya çıkan sonuç kıyaslanarak ölçülür, tespit edilir. Yani bir sendikanın ne talep ettiği, bu talebi karşılığında süren pazarlıktan ne aldığı, ulaşılan noktanın taleplerine-teklifine olan mesafesi, bir önceki toplu sözleşmeye göre yeni hangi kazanımları elde ettiği gibi temel başlıklar başarısının ölçümünde temel kriterdir.
Buna göre; yandaş konfederasyonun 24 Temmuz’da yaptığı basın toplantısı ile kamuoyu ile paylaştığı, kamu emekçilerinin geneline yönelik ayrıntıları ekteki dosyamızda yer alan toplam 27 talebinden 23’ü kabul edilmemiştir. Geriye kalan 4’ü ise kısmen kabul edilmiş ve mutabakat metinine girmiştir
Yandaş konfederasyonun kısmen kabul edilen 4 talebini ve bunların mutabakat metnindeki halleri aşağıdaki gibidir.
·
Yandaş konfederasyon,
kamu görevlilerine görev süreleri boyunca bir defa kullanılmak üzere “hac izni” verilmesini teklif edilmiştir.
Teklif, “Diyanet İşleri Başkanlığınca yapılan hac kurası sonucu hacca gitmeye hak kazandığı halde kullanabileceği yasal izni kalmayan kamu görevlileri hac süresince ücretsiz izinli sayılırlar. (Madde 36) şeklinde düzenlemiştir.
Yani hacca gitmek isteyen
tüm kamu görevlilerini değil, “hac kurası sonucu hacca gitmeye hak kazandığı halde kullanabileceği yasal izni kalmayan kamu görevlilerini” kapsar hale getirilmiştir. Söz konusu izninin
ücretsiz olduğu
hüküm altına alınmıştır.
Yandaş konfederasyon,
kamu yemekhanelerinde ve kamuya yemek hizmeti alımlarında “helal gıda sertifikası” şartı uygulanması ve kamu görevlilerinin yemek ücretlerinde artış yapılmamasını teklif edilmiştir.
Teklif,
sözleşmenin 49. Maddesinde “Helal gıda sertifikalı ürünlere ilişkin alt yapının kurulmasıyla eşgüdümlü olarak kamu kuram ve kuruluşlarınca yemek hizmeti sunulmasında bu ürünlerin kullanımına ihtimam gösterilir. “
Şeklinde düzenlenmiştir.
Yandaş konfederasyon,
Fazla çalışma ücretlerindeki mevcut tutarların %100 artırılması teklif edilmiştir.
Bazı hizmet kollarında geçtiğimiz toplu sözleşme ile verilmekte olan fazla çalışma ücretleri, hizmet kollarına ilişkin yeni sözleşmelerde %25-%30 oranlarında artırılmıştır.
öte yandan
hizmet kolu sözleşmelerinde
kamu emekçilerine
her fazla saat çalışmalarının karşılığı olan 1,83 TL temel alınarak bu tutarın 3- 4 kat olarak ödenmesi düzenlenmektedir. Ancak temel alınan ücret 1,83 TL olunca bunun 3-4 ya da 5 katı da fazla anlam ifade etmemektedir.
Yandaş konfederasyon, servis hizmetinin bütün merkez teşkilatlarında sunulmasını ve sunulamadığı hallerde ücretsiz toplu taşıma kartı ya da ulaşım ücreti ödenmesi teklif edilmiştir.
Talebe ilişkin olarak bir önceki dönem toplu sözleşmesinin “Bakanlıklar ve bağlı kuruluşların merkez teşkilatında görev yapan personele mesaiye geliş ve gidişleri için servis hizmeti sağlanır” hükmü yeni toplu sözleşmede; koyu (bold) bölümler eklenmek sureti ile;
“Bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili
kuruluşların merkez teşkilatında görev yapan personele mesaiye geliş ve gidişleri için servis hizmeti sağlanır” biçiminde yeniden düzenlenmiştir.
Teklifin “sunulamadığı hallerde ücretsiz toplu taşıma kartı ya da ulaşım ücreti ödenmesi talebi ise bölümü
görmezden gelinmiştir.
Diğer taraftan geçtiğimiz sözleşmede de “servis hizmeti” başlığı ile yer alan maddenin uygulamasında yaşanan sorunlar sürmektedir.
KüMüLATİF YALANLAR!. .
Aşağıdaki tablo yandaş konfederasyonun maaş artışı teklifi ile imza attığı teklif ve bunlar arasındaki farkı göstermektedir
Tabloya göre; dönemsel maaş artışı toplamı teklifi %34 olan yandaş konfederasyon yönetiminin bunun yarısının dahi altında bir artışa (%16,5) imza attığı net olarak görülmektedir.
![](http://bes.ikon-x.com.tr/wp-content/uploads/2021/04/159a59b7560a47.jpg)
Bu net farkı görmeyen yandaş konfederasyon, ilk teklifin de imza atılan teklifin de hükumetin teklif olduğunu unutarak, hükumetin ilk teklifi olan %3+%3 ile imza attıkları son teklifi kıyaslama kolaycılığına sığınmaktadır.
öte yandan hem hükumet hem de Memur Sen kamu emekçilerinin cebine girecek artış oranlarını birikimli toplayarak maaşlarında iki yılda kümülatif %17,54 artış olacağını iddia etmektedir.
Oysa KESK olarak en başından beri dikkat çektiğimiz, bundan önceki üç toplu sözleşmede de vurguladığımız üzere altışar aylık dilimler halinde yapılan artışları birikimli toplayıp bunu yıllık
kümülatif artış olarak göstermek,
üstelik gelir vergisinin maaşlarda yarattığı erimenin görmezden gelindiği bu hesaplama yöntemi tamamen aldatmacadır.
çünkü kümülatif artış adı üzerinde birikimli bir artıştır.
Bir yıl veya iki yıl sonra ulaşılacak kümülatif artış oranları-tutarları emekçilerin gerçek durumunu yansıtmaz. Emekçiler açısından önemli olan, altışar aylık artış rakamlarının toplanıp 12’ye bölünmesi ile bulunan ortalama artıştır.
Buna göre;
2018 Yılında Maaşlarda %7,64 Değil %5,82 Artış Olacaktır!
AKP ve Memur Sen kamu emekçisinin maaşında toplu sözleşme ile 2018 yılının ilk altı ayında %4, ikinci altı ayında %3,5 artış yapıldığında maaşının 2018 için yıllık kümülatif %7,64 artacağını böylece hedeflenen enflasyonun (%6,5) üzerinde bir artış yapıldığını iddia etmektedir.
Aşağıdaki tablo ortalama aylıklardaki artış ile kümülatif artış arasındaki farkı ortaya koymaktadır.
![](http://bes.ikon-x.com.tr/wp-content/uploads/2021/04/159a59b757cb8e.jpg)
[kck]br /
Yukarıda yer alan tabloya göre;
İlk aşamada 2017 Aralık ayı itibari ile aylık 2. 500 TL maaş alan kamu emekçisinin maaşı 2018 Ocak ayında %4 yani 2. 500 x 4/100 = 100 TL artmıştır. Bu artış sonucunda Ocak – Haziran aylarını kapsayan altı aylık dönem sonunda cebine dönem artış miktarı olarak toplam 6 x 100 = 600 TL dönem artış tutarı girecektir.
Yeni maaşı ise 2500 +100 = 2. 600 TL olacaktır.
İkinci aşamada 2018 yılı ikinci altı aylık dilimi için yani temmuz ayından aralık ayına kadar olan altı aylık dönem için maaşında %3,5 artış daha olacaktır. Yani haziran ayında 2. 600 TL olan maaşı temmuz ayında %3,5 daha artacaktır. Bu durumda maaşı 2. 600 x 3,5 /100 = 91 TL daha artacaktır. Yeni maaşı 2. 691 TL olacaktır. 2017 yılı aralık ayı maaşına göre maaşında toplam 2. 691 – 2500 = 191 TL artış olacaktır. Bu artışı da Temmuz- Aralık arasını kapsayan altı aylık dönemde alacağına göre; ikinci altı aylık dönemde cebine dönem artış miktarı olarak 6 x 191 = 1. 146 TL daha girecektir.
2018 yılında yıllık cebine giren toplam ek tutar; altışar aylık dönemlerde cebine giren ek tutarların toplamı 600 + 1. 146 = 1. 746 TL olacaktır.
Yukarıdaki yıllık tutar birikimli, kümülatif tutardır. Yani söz konusu kamu emekçisinin cebine 2018 yılı başında değil, altışar aylık dilimlerdeki artışların birikimi sonucu girecektir.
Bu durumda ortalama aylık maaşa ulaşmak daha gerçekçidir. 2018 yılı aylık ortalama maaş tutarına yıllık kümülatif artış tutarı (1. 746 TL) 12’e bölündüğünde 2018 yılı aylık ortalama tutara (145,5 TL) ulaşılacaktır. Bu rakama göre 2017 Aralık ayındaki maaş (2. 500 TL) aylık ortalama %5,82 artmış ve söz konusu kamu ekmekçisinin 2018 ortalama maaşı ise 2. 646 TL olmuştur.
Sonuç olarak görüldüğü üzere, 2018 yılında maaşlara %4+%3,5 ile yapılan artışın yıllık karşılığı %7,64 değil, ortalama %5,82’dir.
2019 Yılında Maaşlarda %9,20 Değil, %6,6 Artış Olacaktır!
Yukarıda 2018 yılı için uyguladığımız yönetimi kullandığımız 2019 yılı için uyguladığımız aşağıdaki tablo
2019 yılı maaş artışının
(%4+%5) yıllık %9,20 değil, ortalama %6,6 olduğunu göstermektedir.
![](http://bes.ikon-x.com.tr/wp-content/uploads/2021/04/159a59b7594ec5.jpg)
Tablolarla, Kümülatif Yüzdelik Hesaplarla Arası İyi Olmayanlar İçin Basit Yöntem…
“Tablolarla aram iyi değil, yüzdelik, kümülatif hesaplar bana karmaşık geliyor” diyenler:
Kendinizi 2017 yılık aralık ayı itibari ile aylık 2. 500 TL maaş alan kamu emekçisinin yerine koyun.
2. 500 TL olan maaşınızda yandaş konfederasyonun ve hükümetin 2018 yılı için onların iddia ettiği gibi yıllık %7,64 artış yapıldığını varsayın.
Bu durumda 2. 500 TL olan maaşınız 2018 Ocak ayında 2. 500 x 0. 0764 = 191 TL artacaktır. Yeni maaşınız 2. 691 TL olacaktır.
Maaşınız altışar aylık iki dilim halinde değil, yıllık tek seferde % arttığına göre bu artışı yani 191 TL’yi bir yıl boyunca alacağınıza ve bir yılda 12 ay olduğuna göre,
2018 yılında cebinize giren artış tutarı: 191 x 12 = 2. 292 TL olacaktır.
Oysa kamu emekçilerinin maaş artışları yıllık-tek seferde değil, altışar aylık dilimler halinde yapılıyor.
Şimdi de maaşımızda ilk altı ayda %4, ikinci altı ayda %3,5 artış yapıldığı duruma bakalım.
Buna göre aylık 2. 500 TL maaşınız ilk dilimde 2018 Ocak ayından itibaren %4 arttığında, maaşınız 2. 500 X 0. 04 = 100 TL artacaktır.
Yeni maaşınız 2. 600 TL olacaktır.
Bu artışı 2018 Ocak-Şubat-Mart-Nisan-Mayıs- Haziran aylarında toplam 6 ay alacaksınız. Yani bu altı ayda %4 artıştan kaynaklı olarak toplam 600 TL tutar (6 x 100)
cebinize girecek.
Gelelim ikinci dilime;
2018 Haziran ayı itibari ile maaşınız 2. 600 TL iken temmuz ayından itibaren maaşınız %3,5 arttığında, yani 2. 600 TL olan maaşınız %3,5 arttığında:
600 x 0,035 = 91 TL artacak. Yeni maşınız 2. 691 TL olacak.
Bu, aralık 2017 itibari ile 2. 500 TL olan maaşınızda 191 TL artış olması demek. (2. 691 – 2. 500)
Bu artışı 2018 Temmuz-Ağustos-Eylül-Ekim-Kasım-Aralık aylarında, yani toplam 6 ay alacaksınız. Bu durumda %3,5 artıştan kaynaklı olarak cebinize toplam 1. 146 TL daha girecek (6 x 191)
Altışar aylık dilimler halinde yapılan artışları topladığınızda 2018 yılında cebinize giren rakamın 1. 746 TL (600 + 1. 146) olduğunu bulacaksınız.
Sonuç olarak;
2017 Aralık ayı itibari ile 2. 500 TL olan maaşınıza yıllık, tek seferde %7,64 artış yapıldığında bu artıştan kaynaklı olarak 2018 yılında cebinize toplam 2. 292 TL girecektir.
Ancak altışar aylık dilimler halinde (%4+ %3,5) artış yapıldığında bu artıştan kaynaklı olarak 2018 yılında cebinize toplam 1. 746 TL girecektir. Bunun aylık ortalama karşılığı 145,5 TL’dir.
Vergi diliminden kaynaklı kayıplarımızı saymazsak ortalama aylık maaşımız 2. 500 + 145, 5 = 2. 645,5 TL olacak.
Bu da 2. 500 TL olan maaşımızın ortalama yüzde %5,82 artması demektir.
İki durum arasındaki tutar farkı ise 2. 100-1. 746 = 345 TL’dir.
Artışların En Düşük Maaşı Alan Kamu Emekçisine Göre Karşılığı…
Yandaş konfederasyon en düşük devlet memuru maaşının 2. 410 TL olduğunu söylüyor. Aziz çelik’in söz konusu rakamı doğru kabul ederek oluşturduğu, 28 Ağustos tarihli yazısı ile paylaştığı tablo aşağıdadır.
Tablo yandaş konfederasyonun teklif ettiği ve uzlaştığı rakamlar arasındaki uçurumu en düşük maaşı alan kamu emekçisi açısından ortaya koymaktadır.
![](http://bes.ikon-x.com.tr/wp-content/uploads/2021/04/159a59b75abd87.jpg)
Yandaş konfederasyon tarafından yapılan teklif ve hükümet tarafından 14 Ağustos’ta verilen ilk teklif açısından bakıldığında;
Yandaş konfederasyonun 2018 için ilk altı ay için 241 ikinci altı ay için 145 TL olmak üzere kümülatif 400 TL teklif ettiği, hükümetin ise bunun karşılığında aynı dönem için 72 +72 kümülatif 147 TL teklif ettiği görülmektedir.
Mutabakatın sağlandığı 2018 yılı ilk altı ay rakamlarına baktığımızda; Memur Sen’in ilk altı ayda 145 TL’den vazgeçtiğini, buna karşın hükümet ilk teklifine göre 24 TL artış yaptığı görülmektedir.
Yani 2018 yılı ilk altı ayı için %3 olarak sunduğu ilk teklifini %4 olarak değiştirerek günlük 1 TL’nin altında bir atış sağladığı görülmektedir.
Tüm teklifler ve anlaşılan rakamlar arasındaki uçurumu görmenin mümkün olduğu tablonun en özet hali: Yandaş Konfederasyon 21 Ağustos saat 17. 30 itibari ile uzak olduğunu söylediği rakamlarda, en düşük maaşı alan kamu emekçisinin maaşında iki yıllık kümülatif 14 TL artış yapılmasına karşılık gelen sözleşmenin altına imza atmış böylece kamu emekçilerinin itildiği sefaletin sorumluluğuna bir kez daha ortak olmuştur.
Kazanımları da Kümülatif Hesaplama Yöntemi İle Sayıyorlar!
Memur-Sen ve bağlı sendikaları ‘kazanımlarını’ bugünlerde
web sayfalarından kamuoyu ile paylaşmaktadır. Ancak talepleri ile ‘kazanım’ olarak imza attıkları mutabakat arasındaki uçurumu kapatmanın mümkün olmadığını, ilk dört maddesi standart olan (kapsam, dayanak, yürürlük süresi ve tereddütlerin giderilmesi, taraflar başlıklı maddeleri) toplam 263 maddelik toplu sözleşmeden 258 kazanım çıkmayacağını en iyi yine kendileri biliyor. Bunun için 2015’te yaptıkları gibi Ali Cengiz oyunlarını devreye sokuyorlar.
Bunun için bir önceki toplu sözleşmeden birebir aktarılan maddeler kümülatif hesaplama yolu ile! kazanım sayılıyor. Birkaç küçük değişiklik yapılan maddeler, özelikle maddi tutarlar şişirilerek sunuluyor.
Böylece kendi tabirleri ile
“akademik hizmet sendikacılığı, göl kenarında nehir düşleyen aksiyoner duruş sendikacılığı, insan merkezli ve çözüm odaklı sendikacılığı noktasında çıtayı, birçokları açısından ulaşılması imkansız bir noktaya”
çıkarmış oluyorlar![kc